Kaynaklar
Yazdırılabilir kaynaklar
Evde ve sınıfta kâğıt üzerinde kullanmak için dört form ve her seferinde yeni kâğıt üreten bir çalışma kâğıdı üretici. Her biri ekranda da okunur; “Yazdır” düğmesi yalnızca o formu A4 boyutunda, siyah-beyaz dostu biçimde basar ya da PDF olarak kaydetmenizi sağlar. Kişisel bilgi istemez; doldurduğunuz kâğıt sizde kalır.
Nasıl kullanılır?
- Formu ekranda okuyun. Her formun başında kısa bir uygulama yönergesi var; önce onu okuyun.
- “Yazdır” düğmesine basın. Yalnızca o form basılır. Yazdırma penceresinde hedef olarak PDF seçerseniz dosya olarak kaydedebilirsiniz.
- Kâğıtta doldurun, saklayın. Formlar siyah-beyaz yazıcı için tasarlandı. Haftalık ölçümleri bir arada tutarsanız ilerlemeyi görürsünüz.
Kişisel veri
Formlar yalnızca isteğe bağlı bir ad alanı içerir; rumuz da yazabilirsiniz. Hiçbir bilgi siteye gönderilmez; yazdırma tamamen cihazınızda olur. Ayrıntı: KVKK Aydınlatma Metni.
Dikkat
Bu formlar eğitsel gözlem ve izleme içindir; hiçbiri tanı aracı değildir. Tanı yalnızca hastane ve RAM değerlendirmesiyle konulur.
Akıcılık Kayıt Formu
60 saniyelik sesli okuma ölçümü: okunan sözcük, hata sayısı, dakikada doğru sözcük, doğruluk yüzdesi, hata türleri, prozodi ve anlama soruları tek sayfada.
Kimin için: Veli ve öğretmenUygulama 5–8 dakika
Uyum Disleksi · uyumdisleksi.com
Akıcılık Kayıt Formu
60 saniyelik sesli okuma ölçümü. Aynı düzeydeki metinlerle düzenli tekrarlanır; amaç çocuğun kendi ilerlemesini görmektir, yaşıtlarıyla karşılaştırmak değil.
Bilgiler
Tarih:
Sınıf:
Kaçıncı ölçüm:
Ad (isteğe bağlı):
Uygulayan (veli / öğretmen):
Metnin adı:
Metindeki toplam sözcük:
Nasıl uygulanır?
- Çocuğun düzeyine uygun, daha önce okumadığı bir metin seçin. Elinizde metnin bir kopyası olsun; hataları bu kopyada işaretleyeceksiniz.
- “Hazır olduğunda başla, elinden geldiğince güzel oku; bilmediğin sözcüğü geçebilirsin.” deyin ve süreyi başlatın.
- Okurken yardım etmeyin, düzeltmeyin. Bir sözcükte 3 saniye takılırsa sözcüğü söyleyin, hata sayın ve devam ettirin.
- 60 saniye dolunca son okunan sözcüğü işaretleyin. Çocuk isterse metni bitirmesine izin verin; ölçüme girmez.
- Okunan sözcükleri (A) ve hataları (B) sayın; aşağıdaki hesabı yapın. Sonra anlama bölümüne geçin.
Sonuç
Toplam okunan sözcük (A)
60 saniyede okunan son sözcüğe kadar
Hata sayısı (B)
Aşağıdaki puanlanan hata türlerinin toplamı
Dakikada doğru sözcük
A − B
Doğruluk (%)
(A − B) ÷ A × 100
Hata türleri
| Tür | Tanım | Sayı |
|---|---|---|
| Atlama | Sözcük ya da hece okunmadan geçildi. | |
| Ekleme | Metinde olmayan bir sözcük ya da hece eklendi. | |
| Yerine koyma | Başka bir sözcük okundu (ör. “ev” yerine “el”). | |
| Ek hatası | Kök doğru, ek yanlış ya da eksik okundu (ör. “geldi” yerine “geliyor”). | |
| Tahmin | İlk harfe ya da bağlama bakarak tahmin edildi, sözcük çözülmedi. | |
| Takılma (3 saniye ve üzeri) | 3 saniye bekleyin, sözcüğü siz söyleyin ve bir hata sayın. | |
| Kendi düzeltmesi (puanlanmaz) | Çocuk hatayı kendisi düzeltti. Puanlanmaz; sayısı gözlem için değerlidir. | |
| Tekrar (puanlanmaz) | Sözcük ya da öbek yeniden okundu. Puanlanmaz. |
Prozodi (okuma ifadesi) — 1 ile 4 arasında birini işaretleyin
- 1 — Sözcük sözcük okur; tonlama yok, noktalamaya dikkat etmez.
- 2 — İki-üç sözcüklük öbeklerle okur; duraklamalar düzensiz, tonlama az.
- 3 — Üç-dört sözcüklük öbeklerle okur; öbekler çoğunlukla anlamlı, noktalamaya kısmen uyar.
- 4 — Anlamlı büyük öbeklerle, noktalamaya ve anlama uygun tonlamayla, konuşur gibi okur.
Anlama
Serbest anlatım: “Okuduğun metni kendi cümlelerinle anlat.” Söylediklerinin özünü yazın; ana olayı, kişileri ve sırayı verip vermediğine bakın.
Sorular: Üçü metinde açıkça yazanı (olgusal), ikisi metinden çıkarım yapmayı sorar. Soruları metne göre siz uyarlayın.
| No | Tür | Soru | Yanıt |
|---|---|---|---|
| 1 | Olgusal | Metinde kim(ler) var? | DoğruKısmenYanlış |
| 2 | Olgusal | Ne oldu? (olaylardan biri) | DoğruKısmenYanlış |
| 3 | Olgusal | Nerede ya da ne zaman geçiyor? | DoğruKısmenYanlış |
| 4 | Çıkarım | Bu neden oldu? / Kişi bunu neden yaptı? | DoğruKısmenYanlış |
| 5 | Çıkarım | Sence sonra ne olur? / Metne nasıl bir başlık uyar? | DoğruKısmenYanlış |
Gözlemler
Parmakla takip, satır atlama, harfleri tek tek seslendirme, yorulma ya da kaygı belirtisi, en çok hangi tür sözcüklerde zorlandığı…
Sonucu nasıl yorumlamalı?
Tek ölçümle karar vermeyin: aynı düzeyde iki-üç metin okutup ortadaki değeri alın. Doğruluk yaklaşık %95'in altındaysa metin çocuk için güç olabilir; sonraki ölçümde daha kolay bir metin seçin. Haftalık değerleri bir grafiğe işleyin; ilerleme çizgisi yukarı gidiyorsa çalışma işe yarıyordur. Ayrıntılı açıklama: uyumdisleksi.com/rehber/okuma-akiciligi-ve-bir-dakika-olcumu
Haftalık Okuma Günlüğü
Yedi gün için dakika, metin, tekrar sayısı ve “nasıl gitti” kaydı; tekrarlı okuma hatırlatmaları ve haftanın özeti.
Kimin için: Aile ve çocukGünde 10 dakika
Uyum Disleksi · uyumdisleksi.com
Haftalık Okuma Günlüğü
Evde kısa ve düzenli okuma için bir hafta. Amaç çok okumak değil, her gün biraz okumak ve ilerlemeyi birlikte görmek.
Bilgiler
Hafta (tarih aralığı):
Sınıf:
Ad (isteğe bağlı):
Bu haftaki okuma hedefi (dakika / gün):
Günlük kayıt
| Gün | Dakika | Ne okudu? (metin, kitap, sayfa) | Kaç kez okudu? | Nasıl gitti? | Not |
|---|---|---|---|---|---|
| Pazartesi | ☺ RahatBiraz zorlandıZor geldi | ||||
| Salı | ☺ RahatBiraz zorlandıZor geldi | ||||
| Çarşamba | ☺ RahatBiraz zorlandıZor geldi | ||||
| Perşembe | ☺ RahatBiraz zorlandıZor geldi | ||||
| Cuma | ☺ RahatBiraz zorlandıZor geldi | ||||
| Cumartesi | ☺ RahatBiraz zorlandıZor geldi | ||||
| Pazar | ☺ RahatBiraz zorlandıZor geldi |
Tekrarlı okuma hatırlatmaları
- Aynı metni üç kez okuyun: ilkinde siz örnek okuyun ya da birlikte okuyun, sonra çocuk tek başına iki kez okusun. Üçüncü okuma ilkinden daha akıcıysa bunu birlikte fark edin.
- Günde 10 dakika, haftada beş gün yeter. Uzun ve seyrek yerine kısa ve düzenli.
- Çocuk bir sözcükte takılınca 3 saniye bekleyin; sonra sözcüğü söyleyin, tekrar ettirin ve devam edin. Her hatayı düzeltmeye çalışmayın.
- Metin zor geliyorsa (çok sık takılıyorsa) daha kolay bir metne geçin. Rahat okunan metin akıcılığı daha çok geliştirir.
- Her oturumu bir güzel sözle bitirin: ne iyi gitti, bugün ne öğrendi. Süre bitince okumayı uzatmayın.
- Okuma günlüğünü çocukla birlikte doldurun; “nasıl gitti” kutusunu çocuk işaretlesin.
Haftanın özeti
Toplam dakika:
Okunan gün sayısı:
En sevdiği metin:
Gelecek hafta hedefi:
Bu hafta güzel olan bir şey:
Neden tekrarlı okuma?
Aynı metni birkaç kez okumak, sözcük tanımayı otomatikleştirir ve akıcılığı geliştirir; araştırmalarda en tutarlı sonuç veren ev uygulamalarından biridir. Okuma seçimi, motivasyon ve ekran kullanımıyla ilgili öneriler: uyumdisleksi.com/rehber/evde-okuma-destegi
Tarama Sonrası Yol Haritası
Görme-işitme kontrolünden destek eğitime kadar resmî sürecin adımları: ne yapılır, nereye başvurulur, yanınıza ne alırsınız, ne beklemelisiniz.
Kimin için: AileSüreç boyunca elinizin altında
Uyum Disleksi · uyumdisleksi.com
Tarama Sonrası Yol Haritası
Uyum Tarama bir uzmana danışmayı önerdiyse izleyeceğiniz adımlar. Hiçbir adım tek başına sonuç değildir; sıra ilinize ve yönlendirmeye göre değişebilir. Her adımı tamamlayınca kutucuğu işaretleyin.
Bilgiler
Başlangıç tarihi:
Çocuğun sınıfı:
Ad (isteğe bağlı):
Adım 1 — Görme ve işitme kontrolü
- Ne yapılır:
- Okuma güçlüğünü taklit edebilen görme ve işitme sorunlarını dışlamak için göz hekimi ile kulak burun boğaz / odyoloji kontrolü.
- Nasıl:
- Aile hekiminize ya da doğrudan ilgili polikliniğe başvurun. Okul tarama sonucu varsa yanınıza alın.
- Yanınıza alın:
- Kimlik, varsa önceki gözlük ya da işitme kaydı.
- Ne beklemeli:
- Kısa bir muayene. Sonuç belgelerini saklayın; RAM ve hastane bunları isteyebilir.
Tarih:
Not:
Adım 2 — Sınıf öğretmeni ve rehberlik servisiyle görüşme
- Ne yapılır:
- Evde gördüklerinizi okulda görülenlerle karşılaştırmak; sınıf içi uyarlamaları başlatmak; gerekirse okulun eğitsel değerlendirme isteğini hazırlamasını sağlamak.
- Nasıl:
- Öğretmenden randevu isteyin; rehberlik servisine okul üzerinden ulaşın. Öğretmene bu sayfadaki Sınıf Gözlem Notu'nu verebilirsiniz.
- Yanınıza alın:
- Çevrim içi tarama çıktısı, çocuğun yazı ve defter örnekleri, sorularınızın listesi.
- Ne beklemeli:
- Öğretmen iki haftalık bir gözlem isteyebilir. Okul, RAM başvurusu için gerekli formu düzenler.
Tarih:
Not:
Adım 3 — Rehberlik ve Araştırma Merkezi'ne (RAM) başvuru
- Ne yapılır:
- Eğitsel değerlendirme ve tanılama; sonunda Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu düzenlenir.
- Nasıl:
- Genellikle okul aracılığıyla: rehberlik servisi eğitsel değerlendirme isteği formunu hazırlar ve RAM'a iletir; RAM randevu verir. Veli de doğrudan RAM'a başvurabilir.
- Yanınıza alın:
- Kimlik, okulun formu, görme-işitme sonuçları, varsa sağlık kurulu raporu, yazı örnekleri, gelişim öyküsüne ilişkin notlarınız.
- Ne beklemeli:
- Randevu süresi ile ve döneme göre değişir. Değerlendirme birkaç oturum sürebilir; RAM tıbbi tanı için hastaneye yönlendirebilir.
Tarih:
Not:
Adım 4 — Hastane: çocuk ve ergen psikiyatrisi
- Ne yapılır:
- Özel öğrenme güçlüğü tıbbi bir tanıdır; değerlendirmeyi çocuk ve ergen psikiyatrisi yapar. 18 yaş altı için sağlık kurulu raporu ÇÖZGER düzenlenir.
- Nasıl:
- Devlet ya da üniversite hastanesinden randevu alın; ÇÖZGER için sağlık kurulu başvurusu gerekir, hastane yönlendirir.
- Yanınıza alın:
- Kimlik, RAM ya da okul yazısı, gelişim öyküsü notları, varsa önceki raporlar ve tarama çıktısı.
- Ne beklemeli:
- Birden fazla görüşme ve test olabilir; tanı tek görüşmede konulmayabilir. Rapor süreli olabilir ve yenilenir.
Tarih:
Not:
Adım 5 — Destek eğitim ve BEP
- Ne yapılır:
- Raporla bir özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde bireyselleştirilmiş eğitim programı (BEP) ile destek eğitim; okulda BEP geliştirme birimi, destek eğitim odası ve sınıf uyarlamaları.
- Nasıl:
- ÇÖZGER ile RAM'a dönülür; Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu'yla merkeze başvurulur. Bedel mevzuatın öngördüğü kapsamda Millî Eğitim Bakanlığınca karşılanır.
- Yanınıza alın:
- RAM raporu, ÇÖZGER, okulun BEP bilgileri.
- Ne beklemeli:
- Düzenli devam, aile görüşmeleri ve ölçülebilir hedefler. Evde kısa günlük okuma desteğin parçasıdır.
Tarih:
Not:
Yanınıza götürecekleriniz (kontrol listesi)
- Kimlik ve varsa önceki raporlar
- Çevrim içi tarama sonucunun çıktısı
- Öğretmen Sınıf Gözlem Notu ya da öğretmenin yazılı görüşü
- Defter, yazı ve okuma ödevi örnekleri (son birkaç ay)
- Görme ve işitme kontrol sonuçları
- Gelişim öyküsü notları: konuşmaya başlama, okul öncesi gözlemler, ailede okuma güçlüğü öyküsü
- Haftalık okuma günlükleri ya da akıcılık kayıtları (varsa)
- Sormak istediklerinizin listesi
Bu süreçte unutmayın
- Tarama ve okul gözlemi tanı değildir; tanıyı hastane ve RAM değerlendirmesi belirler.
- Beklerken boş durmak gerekmez: evde kısa günlük okuma ve sınıf uyarlamaları hemen başlayabilir.
- Çocuğa süreci sakin anlatın: “Okumayı nasıl daha kolay öğrenebileceğini anlamak için uzmanlarla görüşeceğiz.”
- Her görüşmeden sonra üç satır not alın: ne söylendi, ne istendi, sonraki adım ne.
- Erken destek değerlidir; ama hiçbir yaş geç değildir.
Notlar
Süreci ayrıntılı okumak için
uyumdisleksi.com/rehber/tarama-tani-degildir — tarama ile tanı arasındaki fark, Türkiye'deki resmî yol ve destek eğitim hakkı.
Öğretmen Sınıf Gözlem Notu
İki haftalık yapılandırılmış sınıf gözlemi: kod çözme, akıcılık, yazım, dikkat ve katılım alanları; güçlü yanlar ve sınıf içi uyarlama kontrol listesi.
Kimin için: Sınıf öğretmeni, rehberlik servisi2 haftalık gözlem
Uyum Disleksi · uyumdisleksi.com
Öğretmen Sınıf Gözlem Notu
İki haftalık yapılandırılmış gözlem. Son üç ayı ve yaşıtlarına göre durumu düşünerek işaretleyin; tek bir işaret tek başına anlamlı değildir. Rehberlik servisi ve aileyle paylaşılabilir.
Bilgiler
Öğrenci (isteğe bağlı ad ya da rumuz):
Sınıf:
Gözlem dönemi:
Öğretmen:
Gözlem alanları
| Alan | Neye bakılır? | Sıklık | Gözlem notu / örnek |
|---|---|---|---|
| Kod çözme | Harf-ses eşlemede duraksama; yeni ya da uzun sözcükleri çözememe; b-d, m-n gibi harfleri karıştırma; hece atlama ya da ekleme. | HiçBazenSıkNeredeyse her zaman | |
| Akıcılık | Yaşıtlarına göre belirgin yavaş, hece hece ya da sözcük sözcük okuma; kesik ve tonlamasız okuma; sesli okumada çabuk yorulma. | HiçBazenSıkNeredeyse her zaman | |
| Yazım | Harf ya da hece atlama; ek yanlışları; aynı sözcüğü farklı yazma; yavaş ve zor okunur el yazısı; tahtadan kopyada gecikme. | HiçBazenSıkNeredeyse her zaman | |
| Dikkat ve çalışma düzeni | Okuma-yazma görevlerinde (diğer görevlere göre) dikkatin dağılması; yönergeleri izlemede güçlük; görevi bitirememe. | HiçBazenSıkNeredeyse her zaman | |
| Katılım ve duygu | Sesli okumadan kaçınma; okuma-yazma sırasında kaygı ya da öfke; sözlü katılımın yazılı katılımdan belirgin iyi olması. | HiçBazenSıkNeredeyse her zaman |
Güçlü yanlar
Sözlü anlatım, merak, sosyal beceri, sanat, hareket, problem çözme… Çocuğun iyi olduğu alanlar destek planının başlangıç noktasıdır.
Sınıf içi uyarlama kontrol listesi
Denenenleri işaretleyin; yanına ne kadar işe yaradığını not edin.
- Öğretmene yakın, dikkat dağıtıcısı az bir yerde oturma
- Yönergeleri hem sözlü hem yazılı, kısa adımlarla verme
- Sesli okumayı yalnızca gönüllü olduğunda ve önceden hazırlanabildiği metinle isteme
- Okunacak metni bir gün önceden verme
- Yazılı görevlerde ek süre; sınavda sorunun okunması ya da sözlü yanıt seçeneği
- Büyük punto, geniş satır aralığı, sayfada az metin
- Tahtadan kopyayı azaltma; notları yazılı verme
- Yazım hatalarını içerikten ayrı değerlendirme
- Kısa ve sık görevler; uzun ödevi bölme
- Sesli kitap ve okuma desteği teknolojilerine izin
- Çabaya ve ilerlemeye yönelik somut olumlu geri bildirim
- Aileyle düzenli, kısa bilgi paylaşımı
Sonuç ve öneri
- İki hafta daha izlenecek
- Rehberlik servisiyle paylaşılacak
- Aileyle görüşme planlanacak
- Eğitsel değerlendirme isteği değerlendirilecek
Tarih ve imza:
Çevrim içi öğretmen gözlem formu
Bu notun madde madde puanlanan sürümü Uyum Tarama'da, sınıf düzeyine göre ayrı formlar hâlinde ve cihazda puanlanarak kullanılabilir: uyumdisleksi.com/tarama. Sınıf içi uyarlamaların ayrıntısı: uyumdisleksi.com/rehber/sinifta-disleksi-ogretmen-rehberi
Formu doldurdunuz, sonrası için konuşalım
Ölçüm sonuçlarını ya da gözlemlerinizi birlikte yorumlamak isterseniz ücretsiz ön görüşme için arayın ya da WhatsApp'tan yazın.
ya da formu doldurun, sizi arayalım
Sabit hatlar: 0338 217 69 00 · 0338 217 68 68 · Merkez / Karaman